احمد منزوى

464

فهرستواره كتابهاى فارسى ( فارسى )

* رساله در سلطنت . از محمد يوسف ناجى ، از پايانى روزگار صفويان ، در 12 محرم 1127 ق ، در اينكه پادشاهى جايگاهى است خدادادى . در پايان پادشاهى را بدون نام بردن ، دعا كرده است . آغاز : الحمد لله مالك الملك و مجرى الفلك للعالمين و صلى الله على . . . و بعد ، بر ضماير اولى الالباب و ابصار و صاحبان فطرت و افكار ، مخفى نماند كه چون از بعضى اخوان دين مكرر شنيد كه پادشاهى را خدا نمىدهد . . . بلكه محض جبر و غلبه است . مجلس 25 / 359 ش 7371 . * رساله در سلطنت - وجوب سلطنت . * رساله در اصلاح امور از خان خانان ، كه به گمان بسيار وى همان مرتضى قلى خان صنيع الدوله فرزند على قلى خان مخبر الدوله ، ( 1245 - 1315 ق ) و از رضا قلى خان هدايت است [ غلام حسين زرگرنژاد ] . پس از مرگ ناصر الدين شاه ، به نام مظفر الدين شاه ( 313 - 1324 ق ) . و اينكه چه مىشد ايران و ايرانى مانند ديگران به عزت مىرسيد . سپس به اين گونه مطالب مىپردازد : در انواع سلطنت ، معنى دولت ، حقيقت آزادى ، قانون ، عدالت ، نسبت شرع با عرف ، اصلاح امور ، تركيب مجلس امنا ، مجلس وزيران ، سقوط ميرزا آقا خان ، تأسيس مجلس ، ادارات دولت ، نظام ، وزارتخانه‌ها ، ماليات ، عدليه ، وزارت داخله ، بلديه . . . اين گفتار به كوشش غلام حسين زرگرىنژاد ، در « رسايل سياسى عصر قاجار » ( ص 491 - 599 ) ، تهران 1380 خ چاپ شده است . آغاز : پس از اتمام رسالهء خانه‌زاد ، در عرض آن به خاك پاى انور اقدس شهريارى . نسخه‌ها ( 2 ) 2 / 1613 ؛ پيشگفتار چاپ 27 به تفصيل . ملى ، تهران 1 / 372 . * رساله در سياست . از على فرزند محمد تبريزى ، به نام ناصر الدين شاه ( 1264 - 1313 ق ) ، در 1283 ق . در تطبيق اوضاع كشورهاى اروپايى ، و راه‌هاى سامان‌دهى امور سياسى و اجتماعى . از آن ميان برپايى مدارس نظامى و عدالتخانه . نگارنده گويا همان على منشى تبريزى نگارندهء « پاسخ به رسالهء فراموش‌خانه » ( هف ) است . آغاز : لفظ دولت با علم فيزيك و ژقرافيا عبارت از قسمتى از روى كره است كه با علامات مختلفه از كوه و دريا و شهر محدود نموده . ملك 3 / 480 ش 2349 . * رساله در سياست . ن . با مايهء اجتماعى و انقلابى . با سرگذشت پيامبر آغاز مىشود سپس 3 « ركن » در 3 « فصل » : فصل 1 ركن اول اطمينان ، فصل 2 ركن دوم در اختيار و آزادى ، فصل 3 ركن سوم در مساوات . آغاز : خدمت ارباب عقل و دانش كه به مقتضاى عقل در امور آفرينش تأمل و تفكر و تعقل مىفرمايند . نسخه‌ها ( 2 ) 2 / 1613 . ادبيات ، تهران 1 / 319 . * رساله در سياست . ن . آغاز و انجام افتاده ، در مجموعه‌اى از سدهء 12 ق . با سربندهاى « حكايت » ، « نصيحت » ، « پند » ، « تنبيه » و « حكمت » . دستورهايى است به فرمانروايان .